Literatura – pytania quizowe

→ Günter Grass

→ Sir Arthur Conan Doyle

Conan Doyle jest znany przede wszystkim dzięki Sherlockowi Holmesowi, ale jego powieść „Zaginiony świat” z 1912 roku była jednym z pierwszych dzieł science fiction o żywych dinozaurach.

→ Moby Dick

Powieść Hermana Melville'a 'Moby Dick' z 1851 roku częściowo opiera się na prawdziwej historii statku wielorybniczego Essex, który w 1820 roku został staranowany i zatopiony przez kaszalota.

→ Miguel de Cervantes

'Don Kichot' (1605/1615) uznawany jest za pierwszą nowoczesną powieść. Cervantes i Szekspir zmarli tego samego dnia: 23 kwietnia 1616 roku.

→ William Shakespeare

Shakespeare napisał tę sztukę około 1607 roku. Opiera się ona na 'Żywotach' Plutarcha i obejmuje okres od wojny partyjskiej aż po upadek Egiptu.

→ George Orwell

Prawdziwe nazwisko George'a Orwella brzmiało Eric Arthur Blair. Pseudonim wybrał od rzeki Orwell w hrabstwie Suffolk.

→ Friedrich Nietzsche

Nietzsche załamał się psychicznie w 1889 roku w Turynie, podobno obejmując bitego konia. Ostatnie jedenaście lat życia spędził w stanie obłędu.

→ Wężomową

J.K. Rowling wywiodła nazwę 'wężomowa' od staroangielskiego słowa oznaczającego język. W świecie magii ta umiejętność uchodzi za oznakę mrocznej magii.

→ Ulisses

Ulisses opisuje jeden jedyny dzień w Dublinie – 16 czerwca 1904 roku. Do dziś ten dzień obchodzony jest na całym świecie jako 'Bloomsday'.

→ Agatha Christie

Książki Agathy Christie sprzedano w ponad dwóch miliardach egzemplarzy, przetłumaczono je na ponad 100 języków. Lepiej sprzedają się tylko Biblia i dzieła Szekspira.

→ Edgar Allan Poe

Poe zmarł w tajemniczych okolicznościach w Baltimore w 1849 roku. Do dziś dokładna przyczyna jego śmierci pozostaje niewyjaśniona i budzi liczne teorie.

→ Lśnienie

Stephen King napisał dużą część powieści w hotelu Stanley w Kolorado, który zainspirował go do stworzenia fikcyjnego hotelu Overlook.

→ Diuna

Frank Herbert inspirował się wydmami na wybrzeżu Oregonu, które badał, przygotowując artykuł prasowy, i to one stały się pierwowzorem pustynnej planety Arrakis.

→ Wojna światów

Gdy Orson Welles wyreżyserował w 1938 roku słuchowisko radiowe na podstawie powieści, jego realistyczna forma wywołała panikę – wielu słuchaczy uwierzyło w prawdziwą inwazję Marsjan.

→ Opowieści z Narnii

C.S. Lewis i J.R.R. Tolkien byli bliskimi przyjaciółmi i regularnie spotykali się w grupie literackiej 'The Inklings' w pewnym oksfordzkim pubie.

→ Sancho Pansa

Don Kichot uznawany jest za pierwszą nowoczesną powieść i został przetłumaczony na więcej języków niż jakakolwiek inna książka poza Biblią.

→ Makbet

W teatrze wymawianie na głos nazwiska 'Makbet' uchodzi za pechowe – mówi się zamiast tego 'Szkocka sztuka'. Zabobon ten podobno wziął się z rzeczywistych wypadków podczas przedstawień.

→ Mechaniczna pomarańcza

Burgess wymyślił na potrzeby powieści slangowy język młodzieżowy 'nadsat', oparty na rosyjskich słowach. Ekranizacja Stanleya Kubricka była przez lata zakazana w Wielkiej Brytanii.

→ Przemiana Franza Kafki

Kafka poprosił przyjaciela Maxa Broda, by po jego śmierci spalił wszystkie jego rękopisy. Brod zignorował tę prośbę i opublikował dzieła, które przyniosły Kafce światową sławę.

→ Moby Dick

Za życia Melville'a 'Moby Dick' był komercyjną porażką i dopiero dekady po jego śmierci uznano go za arcydzieło.

→ David Copperfield

Dickens przetworzył w tej powieści własne traumatyczne dzieciństwo, gdy jako dziecko pracował w fabryce pasty do butów.

→ Frankenstein

Mary Shelley miała zaledwie 18 lat, gdy napisała 'Frankensteina'. Pomysł narodził się podczas konkursu na najstraszniejszą historię, zorganizowanego z Lordem Byronem i Percym Shelleyem nad Jeziorem Genewskim.

→ Paryż i Londyn

Ze sprzedażą ponad 200 milionów egzemplarzy 'Opowieść o dwóch miastach' jest jedną z najlepiej sprzedających się książek w historii.

→ Kod Da Vinci

Watykan uruchomił specjalną stronę internetową, by obalić twierdzenia zawarte w książce dotyczące Jezusa i Marii Magdaleny.

→ Duma i uprzedzenie

Jane Austen publikowała wszystkie swoje powieści anonimowo. Na stronie tytułowej widniało jedynie 'By a Lady'.

→ Stary człowiek i morze

Ta krótka powieść liczy zaledwie około 100 stron. Hemingway powiedział o niej: 'Mógłbym rozciągnąć tę historię do 2000 stron, ale nie byłaby przez to lepsza'.

→ Portret Doriana Graya

Wilde napisał powieść w zaledwie trzy tygodnie. Pierwsza wersja została odrzucona przez wydawcę jako 'zbyt skandaliczna' i musiała zostać okrojona.

→ Władca much

Powieść została odrzucona przez 21 wydawców, zanim ukazała się w 1954 roku. Później stała się jedną z najczęściej czytanych lektur szkolnych na świecie.

→ Hamlet

Słynny monolog 'Być albo nie być' to prawdopodobnie najczęściej cytowane zdanie w światowej literaturze. Sztukę napisano prawdopodobnie około 1600 roku.

→ Romeo i Julia

Akcja sztuki rozgrywa się w zaledwie pięć dni. Julia ma przy tym dopiero trzynaście lat.

→ Siddhartha

Hesse rzeczywiście odwiedził Indie w 1911 roku, ale nie znalazł tam duchowego oświecenia, którego szukał. Siddharthę napisał dopiero dziesięć lat później.

→ Hermann Hesse

Hesse urodził się w Wirtembergii, ale w 1924 roku przyjął obywatelstwo szwajcarskie i mieszkał w Ticino aż do śmierci w 1962 roku.

→ Sto lat samotności

García Márquez sprzedał swój samochód, żeby mieć czas na napisanie powieści. Książka została później przetłumaczona na ponad 40 języków.

→ Czekając na Godota

Podczas premiery w Paryżu w 1953 roku wielu widzów w gniewie opuściło salę. Dziś sztuka uchodzi za jedno z najważniejszych dzieł XX wieku.

→ Nautilus

Jako hołd dla Juliusza Verne'a pierwszy na świecie atomowy okręt podwodny, oddany do służby w 1954 roku, nazwano USS Nautilus.

→ Rzeźnia numer pięć

Vonnegut sam był jeńcem wojennym w Dreźnie i przeżył bombardowanie miasta w lutym 1945 roku, ukrywając się w podziemnej rzeźni.

→ Juliusz Verne

Juliusz Verne w swoich powieściach z zaskakującą precyzją przewidział wynalezienie okrętów podwodnych, helikopterów i rakiet kosmicznych na dziesiątki lat przed ich powstaniem.

→ Doktor Jekyll i pan Hyde

Stevenson napisał pierwszą wersję w zaledwie trzy dni, spalił ją za radą żony, a następnie napisał całość od nowa w kolejne trzy dni.

→ Ze słowiańskiego folkloru

Według legend Baba Jaga mieszka w chatce na kurzej nóżce, która potrafi się obracać. Lata w moździerzu, a swoje ślady zaciera miotłą.

→ Rok 1984 (George Orwell)

Trzynasta godzina od razu sygnalizuje czytelnikowi, że coś jest nie tak z tym światem. Orwell chciał pierwotnie zatytułować powieść 'Rok 1948', czyli rokiem, w którym ją napisał.

→ Obcy

Camus otrzymał Literacką Nagrodę Nobla w 1957 roku. Zginął w wypadku samochodowym w 1960 roku, a w jego kieszeni znaleziono niewykorzystany bilet kolejowy.

→ Slytherin

Dom Slytherin przywiązuje szczególną wagę do czystości krwi. Nazwa pochodzi od założyciela, Salazara Slytherina, który opuścił Hogwart, ponieważ nie chciał przyjmować uczniów pochodzących z rodzin mugoli.

→ Ryszard III

W 2012 roku szczątki Ryszarda III odnaleziono pod parkingiem w Leicester, co potwierdziło opisane w sztuce skrzywienie kręgosłupa władcy.

→ Don Kichot

Cervantes i Szekspir zmarli tego samego dnia, 23 kwietnia 1616 roku, jednak według różnych kalendarzy – Szekspir zmarł faktycznie dziesięć dni później.

→ Buszujący w zbożu

Po sukcesie powieści Salinger niemal całkowicie wycofał się z życia publicznego i żył jak pustelnik w New Hampshire.

→ Zabić drozda

Po tym światowym sukcesie Harper Lee przez 55 lat nie wydała żadnej innej książki. Jej przyjaciel z dzieciństwa, Truman Capote, był pierwowzorem postaci Dilla.

→ Montecki

Słynny balkon w Weronie, reklamowany jako 'balkon Julii', nie ma nic wspólnego z Szekspirem – dobudowano go dopiero w XX wieku z myślą o turystach.

→ Alicja w Krainie Czarów

Carroll z zawodu był wykładowcą matematyki w Oksfordzie. Powieść jest pełna matematycznych zagadek i logicznych paradoksów.

→ Podróże Guliwera

Słowo 'yahoo', określające prostaka, pochodzi właśnie z tej powieści. Firma internetowa Yahoo! wzięła nazwę od tych stworzeń.

→ Swoje drugie najlepsze łóżko

Najlepsze łóżko było wtedy zwykle przeznaczone dla gości. Łóżko małżeńskie było typowo tym 'drugim najlepszym', co czyni ten zapis mniej dziwnym, niż się wydaje.

→ Proces

Kafka nie ukończył tej powieści. Została wydana pośmiertnie przez Maxa Broda, mimo że sam Kafka wyraźnie życzył sobie zniszczenia swoich rękopisów.

→ Wiktor

'Frankenstein' to nazwisko naukowca, a nie potwora. Sam potwór w powieści w ogóle nie ma imienia.

→ Sen nocy letniej

To jedna z pierwszych sztuk, w których Szekspir wprowadził na scenę wróżki i elfy. Postać Puka stała się później uosobieniem psotnika.

→ To

King mówił, że pomysł na Pennywise'a przyszedł mu do głowy, gdy zastanawiał się, czego dzieci boją się najbardziej. Odpowiedź brzmiała: klaunów.

→ Misery

King powiedział, że postać Annie Wilkes była metaforą jego własnego uzależnienia od narkotyków w latach 80.

→ Otello

Otello to jedna z niewielu tragedii Szekspira z nieeuropejskim bohaterem głównym. Czarny charakter, Jago, uchodzi za jedną z najbardziej intryganckich postaci w historii literatury.

→ Wojna i pokój (Lew Tołstoj)

Żona Tołstoja, Zofia, przepisała cały rękopis ręcznie siedem razy, ponieważ pisarz wciąż wprowadzał poprawki.

→ Margaret Mitchell

Mitchell pisała powieść przez ponad dziesięć lat, podobno leżąc w łóżku po złamaniu kostki, i trzymała ją w tajemnicy nawet przed przyjaciółmi.

→ Mark Twain

Mark Twain urodził się w roku pojawienia się komety Halleya i zmarł podczas jej kolejnego przelotu - przyszedł na świat w 1835, a zmarł w 1910 roku.

→ Daniel Defoe

Historia luźno oparta jest na losach prawdziwego rozbitka, Alexandra Selkirka, który przez cztery lata przetrwał samotnie na wyspie na Pacyfiku.

→ Kandyd

Podobno Wolter napisał 'Kandyda' w zaledwie trzy dni. Powieść jest zjadliwą satyrą na optymizm filozofa Leibniza.

→ George Bernard Shaw

Shaw początkowo odrzucił Nagrodę Nobla, nazywając ją 'kołem ratunkowym rzuconym komuś, kto już bezpiecznie dopłynął do brzegu'.

→ Bram Stoker

Stoker na co dzień pracował jako kierownik teatru Lyceum w Londynie. Imię 'Dracula' pochodzi od rumuńskiego słowa oznaczającego 'diabła' lub 'smoka'.

→ Aleksander Dumas

Dumas zatrudniał licznych murzynów literackich i opublikował za życia ponad 600 dzieł. Był jednym z najbardziej płodnych pisarzy w historii.

→ Borys Pasternak

Pasternak musiał odrzucić Nagrodę Nobla w 1958 roku pod naciskiem władz radzieckich. Dopiero jego syn odebrał nagrodę w jego imieniu w 1989 roku.

→ Nędznicy

Hugo wysłał do swojego wydawcy telegram zawierający jedynie znak zapytania, pytając o wyniki sprzedaży. Wydawca odpowiedział samym wykrzyknikiem.

→ Nowy wspaniały świat

Huxley i George Orwell napisali dwie najsłynniejsze antyutopie XX wieku. Huxley był zresztą nauczycielem francuskiego Orwella w elitarnej szkole w Eton.

→ Wielki Gatsby

Za życia Fitzgeralda powieść była komercyjną porażką i sprzedawała się słabo. Dopiero po rozdaniu jej amerykańskim żołnierzom podczas II wojny światowej stała się klasykiem.

→ Rebeka

Alfred Hitchcock nakręcił ekranizację powieści w 1940 roku i zdobył za nią swojego jedynego Oscara dla najlepszego filmu.

→ Fiodor Dostojewski

Dostojewski w 1849 roku został skazany na śmierć i stał już przed plutonem egzekucyjnym, gdy w ostatniej chwili posłaniec cara przywiózł ułaskawienie.

→ W fretkę

Scena jest tak popularna wśród fanów, że nadali oni Draco przydomek 'skacząca fretka'. W filmie stała się jedną z najzabawniejszych scen.

→ Albus Dumbledore

Peleryna niewidka pierwotnie należała do ojca Harry'ego, Jamesa Pottera. To jeden z trzech Insygniów Śmierci, który czyni swojego właściciela całkowicie niewidzialnym.

→ Dentyści

J.K. Rowling celowo wybrała ten zawód jako możliwie najbardziej zwyczajny wśród mugoli, by podkreślić kontrast ze światem czarodziejów.

→ Robert Louis Stevenson

Stevenson najpierw narysował mapę skarbu, by zabawić swojego pasierba, a dopiero potem napisał do niej historię.

→ Lot nad kukułczym gniazdem (Ken Kesey)

Kesey rzeczywiście pracował jako nocny strażnik w klinice psychiatrycznej i brał udział w eksperymentach CIA z LSD, co zainspirowało go do napisania powieści.

→ Lumos

Google ukrył easter egga: gdy wpiszesz 'Lumos' w wyszukiwarkę, ekran się rozjaśnia. 'Nox' z kolei go gasi.

→ Beowulf

Manuskrypt Beowulfa cudem przetrwał pożar w bibliotece Cottona w 1731 roku. To jedno z najstarszych zachowanych dzieł literatury angielskiej.

→ Charles Dickens

Dickens napisał opowiadanie w zaledwie sześć tygodni, by spłacić własne długi. Imię 'Scrooge' stało się od tamtej pory synonimem skąpstwa.

→ Emily Dickinson

Z prawie 1800 wierszy Dickinson za jej życia opublikowano zaledwie około dziesięciu. Ze światem komunikowała się głównie przez listy.

→ ...patrzą na gwiazdy

Ostatnie słowa Oscara Wilde'a miały brzmieć: 'Albo ta tapeta odejdzie, albo ja odejdę.' Zmarł wkrótce potem w paryskim hotelu.

→ Hans Christian Andersen

Andersen całe życie cierpiał na silne lęki, między innymi obawę przed pochowaniem żywcem. Każdego wieczoru kładł przy łóżku karteczkę z napisem: 'Jestem tylko pozornie martwy.'

→ Wodnikowe Wzgórze (Watership Down)

Adams wymyślił tę historię podczas długich podróży samochodowych dla swoich córek. Powieść odrzuciło kilku wydawców, zanim stała się bestsellerem.

→ Pogłoski o mojej śmierci są mocno przesadzone.

Twain odpowiedział tak na nekrolog, który omyłkowo opublikowano, gdy on sam cieszył się dobrym zdrowiem w Londynie.

→ Grona gniewu (The Grapes of Wrath)

Książkę publicznie spalono w rodzinnym powiecie Steinbecka, Kern County, nazywając ją komunistyczną propagandą.

→ Myszy i ludzie (Of Mice and Men)

Pies Steinbecka zjadł połowę rękopisu pierwszej wersji powieści. Steinbeck cierpliwie napisał ją od nowa.

→ John Milton

Milton był już całkowicie niewidomy, gdy tworzył Raj utracony. Całe dzieło podyktował swoim córkom.

→ Książę Karol (dziś król Karol III)

Karol napisał tę opowieść pierwotnie dla swoich młodszych braci, Andrzeja i Edwarda.

→ Serce z atramentu (Atramentowe serce)

Cornelia Funke zyskała światową sławę, gdy pewna niemiecka uczennica na wymianie pokazała jej książkę wydawcy w USA. Angielskie tłumaczenie stało się globalnym hitem.

→ Przebija się sztyletem

Romeo umiera od trucizny, a Julia od sztyletu. Szekspir celowo dobrał różne sposoby śmierci dla obojga kochanków.

→ Sonet

Szekspir napisał 154 sonety, z których wiele poświęconych jest tajemniczej 'Ciemnej Damie' oraz 'Pięknemu Młodzieńcowi', których prawdziwa tożsamość do dziś pozostaje nieznana.

→ Haiku

Tradycyjne haiku zawsze zawiera słowo określające porę roku (kigo). Najsłynniejszy mistrz haiku, Matsuo Bashō, żył w XVII wieku.

→ Alicja (Alicja w Krainie Czarów)

Zespół Alicji w Krainie Czarów sprawia, że chorzy postrzegają części ciała jako znacznie większe lub mniejsze, niż są w rzeczywistości.

→ Ernest Hemingway

Określenie 'stracone pokolenie' ukuła Gertrude Stein. Hemingway rozsławił je na całym świecie, cytując je w powieści 'Fiesta'.

→ Anne Rice

Prawdziwe imię Anne Rice brzmiało Howard Allen O'Brien. Rodzice celowo nadali jej męskie imię, a ona sama od pierwszego dnia szkoły zaczęła nazywać się 'Anne'.

→ Siostry Brontë (Charlotte, Emily i Anne)

Wszystkie trzy siostry zmarły młodo: Emily w wieku 30 lat, Anne w wieku 29 lat, a Charlotte w wieku 38 lat. Ich brat Branwell również zmarł wcześnie, w wyniku uzależnienia od alkoholu i narkotyków.

→ Paulo Coelho

Książka początkowo sprzedała się w zaledwie 900 egzemplarzach, zanim Coelho zmienił wydawcę. Dziś przetłumaczono ją na 80 języków i sprzedano ponad 150 milionów egzemplarzy.